Tophane Çeşmesi’ne Yapılan Saldırı: Neden Korunamıyor?
Tophane Çeşmesi, tarihi mirasımızın bir parçası olarak korunamıyor mu? Son olaylar bu durumu sorgulatıyor.
1732 yılından bu yana varlığını sürdüren Tophane Çeşmesi, geçtiğimiz gece ateş yakılarak büyük bir zarar gördü. Osmanlı döneminde İstanbul’a gelen Batılı sanatçı ve gezginlerin ilgisini çeken bu tarihi yapı, Kılıç Ali Paşa ve Nusretiye camileri ile Galataport arasında yer alan Tophane Meydanı’nda konumlanıyor. Sultan I. Mahmut tarafından inşa ettirilen çeşme, Taksim su sisteminin açılışıyla birlikte önemli bir su kaynağı haline gelmişti. Çeşmenin tarihi kitabesi ise ünlü şair Nahifi’ye aittir. İlk yapıldığı dönemde geniş saçaklı ve kubbe örtülü olan Tophane Çeşmesi, zamanla çeşitli onarımlar geçirmiştir.
Kültürel ve Doğal Mirası İzleme Platformu Başkanı arkeolog Nezih Başgelen, Tophane Çeşmesi’nin Osmanlı mimarisi açısından taşıdığı önemi vurguladı. Başgelen, çeşmenin yapımından sonra geçirdiği onarımları ve mimari özelliklerini aktardı. Tophane’nin tarihi, Fatih Sultan Mehmet’in İstanbul’u fethetmesinden sonra başlamaktadır. Tophane, zamanla çeşitli yapılarla gelişmiş ve önemli bir askeri merkez haline gelmiştir. 1733’te inşa edilen yeni Tophane, 1745’te genişletilmiş ve bu dönemde burada büyük bronz toplar sergilenmiştir.
Tophane Çeşmesi, bezemeleri ve mimari detaylarıyla dikkat çekmektedir. Dört yüzlü yapısında yer alan şiir panoları ve klasik motifler, dönemin sanat anlayışını yansıtmaktadır. Ancak, bu tarihi yapının korunamaması, günümüzde ciddi bir sorun haline gelmiştir. Nezih Başgelen, bu durumu eleştirerek, İstanbul’un yoğun bir meydanında böyle bir tahribatın yaşanmasının düşündürücü olduğunu belirtti.
Yüksek mimar ve restorasyon uzmanı Serhat Şahin de konuyla ilgili açıklamalarda bulundu. Tophane Çeşmesi’nin, İstanbul’un en önemli anıtsal eserlerinden biri olduğunu ifade eden Şahin, bu tür olayların yaşanmasının önlenmesi için gerekli önlemlerin alınması gerektiğini vurguladı. Tophane Meydanı’nın yoğun bir ziyaretçi akınına uğradığını ve güvenlik önlemlerinin yetersiz kaldığını belirten Şahin, yetkililerin bu konuda daha etkin bir şekilde görev alması gerektiğini söyledi. 21. yüzyılda, tarihi eserlerin korunması için herkesin üzerine düşeni yapması gerektiğini dile getiren Şahin, Tophane Çeşmesi’nin bu tür tahribatlara maruz kalmaması için daha fazla hassasiyet gösterilmesi gerektiğini ifade etti.
