Kolorektal Kanser Tedavisinde Yeni Umut Veren Bileşenler
KTÜ’de geliştirilen yeni antikanser bileşenleri, kolorektal kanser tedavisinde umut verici sonuçlar sağladı.
Trabzon Karadeniz Teknik Üniversitesi’nde (KTÜ) TÜBİTAK 1001 Programı desteğiyle gerçekleştirilen araştırmalar, kolorektal kanser tedavisinde yeni antikanser bileşenlerinin umut verici sonuçlar sağladığını ortaya koydu. KTÜ Fen Fakültesi Kimya Bölümü’nden Doç. Dr. Ceyda İçsel Yılmaz, Prof. Dr. Veysel Turan Yılmaz ve TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi’nden Dr. Şeyma Aydınlık ile Dr. Arzu Ekiz’in yürüttüğü çalışmalar, bu kanser türüne karşı etkili yeni bileşenlerin geliştirilmesine olanak tanıdı.
Bilim insanları, laboratuvar ortamında mevcut kemoterapi ilaçlarından daha etkili ve daha az yan etkiye sahip yeni bileşenler elde etti. Proje kapsamında 32 yeni molekül sentezlenirken, bu moleküllerden özellikle ikisinin tümör boyutlarını yaklaşık yüzde 70-80 oranında küçülttüğü belirlendi. Elde edilen bu bileşenlerin, ilerleyen yıllarda preklinik çalışmalarla ilaç haline dönüştürülmesi planlanıyor.
Doç. Dr. Ceyda İçsel Yılmaz, kolorektal kanserin en sık görülen üçüncü kanser türü olduğunu vurgulayarak, bu hastalığın günümüzde ölümcül hastalıklar arasında önemli bir yer tuttuğunu ifade etti. Yılmaz, kanserin özellikle 45 yaş altındaki bireylerde daha sık görüldüğünü belirtti. Dünya genelinde yaklaşık 2 milyon insanın bu kanser türüne yakalandığını ve bu sayının 2035 yılında 2,5 milyona ulaşmasının beklendiğini aktardı. Kolorektal kanser tedavisinde ise şu anda 5-florourasil ve oksaliplatin isimli iki ilaç kullanıldığını, bu ilaçların genellikle kombinasyon halinde uygulandığını açıkladı.
Yılmaz, projede 32 antikanser bileşiği sentezlediklerini ve bu bileşiklerin 5-florourasil molekülünü paladyum ve platin iyonları ile birleştirerek kolorektal kanser tedavisindeki etkisini artırmayı hedeflediklerini belirtti. Elde edilen bileşiklerin literatürde benzeri olmadığını ve bu alandaki önemli bir boşluğu doldurduğunu vurguladı. Yapılan testlerde 32 bileşikten 26’sının yüksek seçicilik gösterdiği ifade edildi.
Yılmaz, iki bileşenin kolorektal kanser tedavisinde önemli sonuçlar sağladığını, bu bileşenlerin mevcut ilaçlara göre tümör boyutlarını yüzde 70-80 oranında küçülttüğünü belirtti. Bu gelişmeler, kolorektal kanser tedavisinde yeni aday bileşiklerin ortaya çıkmasını sağladı.
Proje araştırmacılarından Prof. Dr. Veysel Turan Yılmaz, bu çalışmaların kanser tedavisinde umut verici olduğunu ifade ederek, önemli bir adım attıklarını söyledi. Yılmaz, elde edilen sonuçların gelecekte milli ve yerli ilaç üretimine katkı sağlamasını umduklarını belirtti.
KTÜ Rektörü Prof. Dr. Hamdullah Çuvalcı, üniversitenin bilimsel çalışmaları insan hayatına dönüştürme konusundaki sorumluluğunu vurgulayarak, bu çalışmanın sağlık alanındaki nitelikli araştırma kapasitesinin bir örneği olduğunu ifade etti. Çalışmada emeği geçen tüm akademisyenlere teşekkür eden Çuvalcı, elde edilen sonuçların kolorektal kanser tedavisinde daha etkili ve hasta dostu yaklaşımlara katkı sağlamasını umduğunu dile getirdi.
